Description
महाराष्ट्र डिपार्टमेंटल पीएसआय (Dept PSI) मुख्य परीक्षेसाठी ‘भारतीय राज्यघटना’ (Indian Constitution) आणि ‘कायदे’ हा अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे. २०२६ च्या सुधारित अभ्यासक्रमानुसार खालील प्रमुख घटक अभ्यासावे लागतात:
१. भारतीय राज्यघटना (Indian Constitution)
मुख्य परीक्षेत राज्यघटनेवर आधारित प्रश्नांसाठी खालील मुद्दे महत्त्वाचे आहेत:
घटनेची निर्मिती आणि वैशिष्ट्ये: सरनामा, मूलभूत अधिकार, मार्गदर्शक तत्वे आणि मूलभूत कर्तव्ये.
केंद्र आणि राज्य शासन: राष्ट्रपती, राज्यपाल, संसद आणि राज्य विधीमंडळ यांची रचना व अधिकार.
न्यायपालिका: सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयाचे अधिकार व कार्यपद्धती.
निवडणूक आयोग आणि घटनात्मक संस्था: त्यांच्या तरतुदी.
२. मुख्य कायदे (Major Acts)
डिपार्टमेंटल पीएसआय परीक्षेच्या दृष्टीने खालील तीन कायदे सर्वात महत्त्वाचे आहेत:
भारतीय न्याय संहिता, २०२३ (BNS): (पूर्वीचा भारतीय दंड संहिता – IPC). गुन्ह्यांच्या व्याख्या आणि शिक्षा.
भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता, २०२३ (BNSS): (पूर्वीचा फौजदारी प्रक्रिया संहिता – CrPC). अटकेची प्रक्रिया, तपास आणि न्यायालयीन कामकाज.
भारतीय साक्ष्य अधिनियम, २०२३ (BSA): (पूर्वीचा भारतीय पुरावा कायदा). पुराव्यांचे प्रकार आणि त्यांची ग्राह्यता.
३. विशेष आणि स्थानिक कायदे (Minor & Special Acts)
पोलीस कामात दररोज लागणारे काही महत्त्वाचे कायदे:
महाराष्ट्र पोलीस अधिनियम, १९५१ (Maharashtra Police Act).
भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायदा, १९८८ (Prevention of Corruption Act).
अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती (अत्याचार प्रतिबंधक) कायदा, १९८९ (Atrocities Act).
अंमली पदार्थ प्रतिबंधक कायदा, १९८५ (NDPS Act).
महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण कायदा, १९९९ (MCOCA).
अभ्यासासाठी उपयुक्त टिप्स:
१. कलमांचे पाठांतर: महत्त्वाच्या कलमांची (Sections/Articles) यादी करून त्यांचे वारंवार वाचन करा.
२. नवीन कायदे: २०२४ पासून लागू झालेल्या नवीन फौजदारी कायद्यांच्या (BNS, BNSS, BSA) जुन्या कायद्यांशी तुलना करून अभ्यास करा.
३. सराव प्रश्नपत्रिका: MPSC च्या अधिकृत संकेतस्थळावरून मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका डाऊनलोड करून त्यांचा सराव करा.
४. दर्जेदार पुस्तके: किशोर लवटे किंवा बी. ए. पाटील यांसारख्या तज्ज्ञ लेखकांची ‘विधी’ विषयाची पुस्तके अभ्यासासाठी वापरा.
Available at AAi Book Centre or on
www.punebookdepo.com or
call on 9922492415
Reviews
There are no reviews yet.